Eet- en drinkproblemen bij jonge kinderen (opleiding tot prelogopedist)

Organisatie van de cursus

De opleiding bestaat uit twee modules. Op het einde van de tweede module krijg je een attest waaruit jouw competenties als prelogopedist blijken.

Onze docenten hebben een jarenlange ervaring in deze problematiek. Hoor- en interactieve werkcolleges zullen worden afgewisseld met praktische oefeningen, casuïstiek ...

Data

• Basismodule: 18, 19 en 20 januari 2027 on campus + 3 uur terugkommoment online
• Verdiepende module: 18, 19 en 20 oktober 2027 on campus + terugkomdag

BASISMODULE 

Na het volgen van de basismodule heb je inzicht gekregen in de typische ontwikkeling van eten, drinken en slikken bij baby’s en jonge kinderen. Je hebt inzicht verworven in de pediatrische voedingsstoornissen en de multidisciplinaire aanpak ervan waarbij het samenwerken tussen de verschillende professionals essentieel is. Na de basismodule ga je aan de slag met de opgedane kennis en vaardigheden m.b.t. diagnostiek en behandeling bij eenvoudige casussen. Je bent nu op de hoogte van het klinisch redeneren bij deze problematiek gebruik makend van de huidige evidentie en rekening houdend met de noden van het kind en zijn omgeving. Na de basismodule heb je ervaringen kunnen uitwisselen met andere deelnemers over de diagnostiek en behandeling van baby’s en jonge kinderen met een eet- en drinkproblematiek.

Inhoud

Via een voorbereidingsopdracht verdiep je jouw kennis in de anatomie die aan de basis ligt van het slikken en de fysiologie ervan.

In de drie lesdagen on campus wordt gestart vanuit casuïstiek, eigen eet- een drinkervaring en beschikbare evidentie maak je kennis met de normale ontwikkeling van eten en drinken bij baby’s en jonge kinderen. In de cursus leer je veelvoorkomende verschijningsvormen van pediatrische voedingsproblemen identificeren en leer je hoe verstoringen binnen de vier domeinen van disfunctioneren (medische domein, nutritionele domein, domein van de eet- en drinkvaardigheden en het psycho-sociale domein) in relatie staan tot elkaar.

We nemen je mee in het klinisch redeneren als beginnende prelogopedist. Je leert een gerichte voedingsanamnese en een prelogopedisch onderzoek afnemen. Je kan na de cursus een eerste aanzet geven voor het behandelen van eenvoudige prelogopedische problemen en je kan adviseren bij prelogopedische problemen.

Na de driedaagse plannen we een terugkommoment (3u online) om terug te koppelen over een casus die je hebt uitgewerkt.

Programma

• Typische ontwikkeling van eet- en drinkvaardigheden (mijlpalen) 
• Definiëring van pediatrische voedingsproblemen in relatie tot het medische en nutritionele domein, de eet- en drinkvaardigheden en het psychosociale domein 
• Detectie van signalen bij eet- en drinkproblemen bij baby’s en bij atypisch ontwikkelende kinderen 
• Assessment van eet- en drinkvaardigheden: leren afnemen van een gerichte anamnese, uitvoeren van een prelogopedisch onderzoek en het maken van een probleemsamenhang (a.d.h.v. ICF) 
• Kennismaking met de taak van de diëtist en de pediater in samenwerken rond kinderen met voedingsstoornissen
• De taak van de logopedist versus de OMFT’er versus de lactatiekundige binnen het multidisciplinaire team
• Aanzet tot behandeling van eenvoudige prelogopedische problemen 
  

VERDIEPENDE MODULE

Inhoud

Je hebt ondertussen enkele maanden ervaring opgedaan in de zorg voor kinderen met eet- en drinkproblemen. Je hebt je klinisch redeneren kunnen toepassen op eenvoudige voedingsproblemen. Je leerde een voedingsanamnese en een prelogopedisch onderzoek afnemen bij een baby/jong kind met eet- en drinkproblemen, je verstrekte adviezen aan ouders die vragen hadden bij de eet- en drinkontwikkeling en het mondmotorisch functioneren bij hun baby of jong kind. Mogelijks werd je reeds geconfronteerd met meer complexe voedingsproblemen bij kinderen met een complex medische problematiek, een neurologische ontwikkelingsproblematiek of een ontwikkelingsstoornis. Je merkte mogelijks al op dat deze problemen een samenwerking vereisen tussen de verschillende zorgprofessionals.

Je kan nu de verdiepende module aanvatten.

In deze module krijg je tools aangereikt om jouw diagnostische competenties met betrekking tot de diagnostiek van eet- en drinkproblemen te verfijnen zodat je na de cursus in staat bent om onderzoeksresultaten bekomen uit klinische observatie, toetsing aan de hand van meetinstrumenten en instrumenteel onderzoek te interpreteren en samen te leggen met de gegevens bekomen van andere professionals. Dit zal je in staat stellen om de probleemsamenhang te zien (ook bij complexe problematieken). Je maakt kennis met onderliggende medische pathologieën en specifieke ziektebeelden. Je leert je behandelplan op te stellen en de meest geschikte behandelinterventies uit te zoeken en toe te passen waarbij je specifiek aandacht leert te hebben voor de samenwerking met ouders (verzorgers) en andere professionals.

Na de face-to-face opleiding krijgen de deelnemers een opdracht waarmee ze aan de slag gaan bij een kind met eet- en drinkproblemen uit de eigen praktijkomgeving. Tijdens de terugkomdag worden deze casusopdrachten door de studenten gepresenteerd en besproken.

Programma

• Assessment van eet- en drinkvaardigheden
  • Meetinstrumenten
  • Instrumentele diagnostiek (VFSS,FEES … )
• Motorisch gerelateerde eet- en drinkproblemen
• Sensorisch gerelateerde eet- en drinkproblemen
• Sondevoeding en afbouw van sondevoeding
• Complexe medische diagnoses (met inbegrip van beschouwingen met betrekking tot aanpak en behandeling)
  • Schisis en cranio-faciale afwijkingen
  • Tethered oral tissues
  • Neurologische aandoeningen die zich in de kindertijd manifesteren (COND) zoals: Cerebral Palsy (C.P.), neuromusculaire stoornissen …
  • NICU: preterme baby’s
• Neuro-diversiteit  en ARFID; PDF en ASS
• Evidence Based Practice an pseudoscience in de prelogopedie
• De aanpak van complexe voedingsproblemen

Doelgroep

Je werkt als logopedist met jonge kinderen en hebt ervaring of een bijzondere interesse in werken met baby’s en jonge kinderen met voedingsstoornissen

Sprekers

Marleen D'hondt is een logopedist met een ruime expertise in eet- en drinkproblemen bij baby’s en jonge kinderen. Senior Bobath/NDT - tutor en erkend door de EBTA. Zij volgde de prelogopediecursus (Mueller), cursussen in Sensorische Integratie, specialiseerde zich verder in NOMAS (Marjorie Palmer), EFS (Suzanne Thoyre) en SOFFI (Erin Sundseth Ross) en volgde verschillende opleidingen bij Joan Arvedson. Ze was werkzaam als docent in de opleidingen Bachelor in de logopedie en de audiologie en vroedkunde aan Arteveldehogeschool en maakt deel uit van het multidisciplinair team van de dienst gastro-enterologie en voeding van het kinderziekenhuis Prinses Elisabeth (UZ Gent). Zij heeft tevens een ruime caseload in het diagnosticeren en behandelen van oraal myofunctionele problemen bij kinderen en volwassenen. Zij werkte mee aan de consensustekst 'Tongriem' in Vlaanderen (2025). Momenteel is zij nog verbonden als consulente aan het ZAS Antwerpen (Campus Sint- Augustinus) en heeft zij nog een zelfstandige praktijk.

Dr. Nele Baeck is kinderarts. Zij heeft een bijzondere bekwaamheid in de kindergastro-enterologie. Zij is verbonden aan AZ Jan Palfijn te Gent en begeleidt baby’s en kinderen met voedingsstoornissen. 

Noémie Berger is als prelogopediste verbonden aan het Prinses Elisabeth Kinderziekenhuis van het UZ Gent. Zij volgde de Bobath-opleiding en de opleiding ‘Eet- en drinkproblemen bij jonge kinderen’ aan Arteveldehogeschool. Noémie is tevens lactatiekundige.

Sarah Muys is als prelogopediste verbonden aan het Prinses Elisabeth Kinderziekenhuis van het UZ Gent. Zij volgde de Bobath-opleiding en de opleiding ‘Eet- en drinkproblemen bij jonge kinderen’ aan Arteveldehogeschool. Binnen haar werk als prelogopediste heeft ze een speciale interesse voor de neuro-musculaire stoornissen doordat ze ook verbonden is aan het Neuromusculair referentiecentrum te Gent.

An Desloovere is sinds 2009 als kinderdiëtiste verbonden aan het Prinses Elisabeth kinderziekenhuis van het UZ Gent. Zij legde zich toe op de kinderdiëthetiek en meer specifiek specialiseerde zij zich in de aanpak en behandeling van zuigelingen en kinderen met metabole ziekten, gastro-enterologische problemen en cardiologische aandoeningen en nierziekten. Vanaf 2001 tot 2009 werkte zij als kinderdiëtiste in het Paola Kinderziekenhuis (nu ZAS) in Antwerpen. An is lid van de  Paediatric Renal Nutrition Taskforce.

Dr. Pauline de Bruyne is kliniekhoofd, kindergastro-enteroloog in UZ Gent. Ze heeft als specialisatie maag-, darm- en leverziekten en voedingsproblemen bij kinderen.

VEELGESTELDE VRAGEN

Naar welke doelgroep is de cursus gericht? 

De cursus is gericht op logopedisten met ervaring of een specifieke interessein voedingsproblemen bij baby’s en jonge kinderen (al of niet met ontwikkelingsstoornissen). Als deelnemer ben je bereid een casus uit te werken uit de eigen werkomgeving of videomateriaal aan te leveren m.b.t. de normale ontwikkeling van het eten en drinken. Je bent bereid actief deel te nemen aan de bijeenkomsten. 

Is de inhoud ook van toepassing bij personen met een ernstig mentale beperking (vaak al geen jonge kinderen meer). Of is dit toch echt voornamelijk gericht op normale ontwikkelende kinderen? 

Uiteraard wordt er stilgestaan bij de normale ontwikkeling en de anatomie/fysiologie van het slikken, vermits dit de standaard is bij de analyse van eet- en drinkproblemen. Er wordt een hele dag besteed aan de motorische en sensorische aspecten bij eetproblemen en het ontstaan van voedingsaversies. Al deze thema’s zijn ook terug te vinden binnen de populatie personen met een cognitieve en/of meervoudige beperking. 

We moeten een casus uitwerken van een kind met eet- en drinkproblemen. Gaat dit dan over een normaal ontwikkelend kind? Of mag de casus ook gaan over een kind uit het bijzonder onderwijs? 

Uiteraard mag de casus gaan over een kind met eet- en drinkproblemen en een ontwikkelingsproblematiek. Het is juist binnen deze populatie dat eet- en drinkproblemen het meest voorkomen. Het kind mag ouder zijn dan twee jaar wanneer het gaat om een kind met een ontwikkelingsstoornis. 

Mag de casus ook gaan over een OFMT-cliënt?

De basiscursus OMFT en de verdiepingscursus OMFT richten zich op een andere populatie dan de ‘Intensieve cursus eet- en drinkproblemen bij baby’s en jonge kinderen’. Bij de 'Intensieve cursus eet- en drinkproblemen bij baby’s en jonge kinderen’ vertrekt men vanuit de beperkingen in de activiteit ‘eten en drinken’. Het is dus geen cursus OMFT bij baby’s en kleuters. De casus die je dient voor te bereiden is een casus m.b.t. een jong kind met eet- en drinkproblemen (of een iets ouder kind met een ontwikkelingsleeftijd ver beneden zijn chronologische leeftijd). Als je geen patiënten binnen de praktijk kan vinden dan kan je de opdracht samen uitvoeren met een andere collega die daarvoor openstaat.

Ik wil me eigenlijk meer toeleggen op prelogopedie. Is deze cursus dan ook geschikt? 

In de cursus komen alle aspecten (motoriek, sensoriek, structuren, gedrag … ) van eten en drinken aan bod. De cursus focust op de problemen met eten, drinken en slikken en niet op het preverbale aspect (communicatie, taal). Op het einde van de verdiepende module krijg je een getuigschrift waaruit jouw competenties als prelogopedist blijken.

Kan ik van mijn eigen kind opnames maken en meebrengen naar de opleiding? 

Breng gerust materiaal van je eigen kind mee. Het is niet de bedoeling om dit te bespreken, maar om mee aan de slag te gaan a.d.h.v. de gepresenteerde inhouden. 

Ben je na het volgen van deze cursus in staat om te behandelen of dienen er nog bijkomende cursussen gevolgd te worden om effectief te kunnen behandelen? 

Met eenvoudige casussen kun je aan de slag gaan. Complexe casussen of specifieke problematieken vragen soms meer uitdieping (bv. Preterme baby’s op de NICU, personen met complexe motorische stoornissen).